Recent

Brief uit Kekerdom

Afdrukken
PDF

Brief uit Kekerdom

Het was in 1944, op woensdagnamiddag 25 oktober. Het was druk op het kerkplein bij de Werenfriduskerk in Zieuwent. De mensen stonden druk te praten en gespannen de weg af te turen. Fietsen of andere vervoermiddelen zag je niet, hooguit enkele boerenkarren met een oud paard ervoor. Alle gesprekken gingen over hetzelfde, namelijk de aangekondigde komst van oorlogsvluchtelingen uit Kekerdom.

Wat was er gebeurd met die Kekerdommers, waarom waren ze op de vlucht?

Hun rivierdorp was een maand eerder onder vuur komen liggen, na de geallieerde luchtlandingen om de Rijnbruggen te veroveren. Dat laatste was maar deels gelukt en de legers hielden elkaar in een bloedige houdgreep. De Duitsers waren sterker dan gedacht en verschansten zich in de oostelijke rivierdorpen, waaronder Kekerdom. De burgerbevolking zat in de knel en vluchtte de schuilkelders in. De Duitsers wilden de handen vrij en geen hinder van de burgers, ook omdat ze van plan waren de rivierdijk op te blazen. Op 20 oktober joeg de bezetter daarom alle bewoners het dorp uit en de Kekerdommers werden gedwongen de Rijn over te steken naar de Achterhoek, met achterlating van al hun bezittingen. Wie in de Achterhoek geen familie had om te schuilen, was aan het lot overgeleverd en vertrouwde op de voorzienigheid in de persoon van de dorpspastoor, die als een herder zijn kudde voorging. Het vertrouwen in de kerk was groot in die dagen.

De Kekerdommers hadden hun gastvrij onthaal in Zieuwent vooral te danken aan Pastoor Bergervoet. Deze Pannerdense priester was in de oorlogsjaren pastoor in Zieuwent. Drie dagen daarvoor, op de zondagmorgen, hield hij vanaf de kansel een gloedvolle preek om de deuren gastvrij te openen. Hij maakte zich grote zorgen over de verdreven geloofsgenoten uit zijn geboortestreek. Bovendien kon hij goed met Jan Pulles, de Kekerdomse pastoor.

Zijn oproep van de kansel vond veel weerklank. Zieuwentse 40-plussers die zich zonder risico op straat konden begeven, gingen de boerderijen langs om inkwartiering te organiseren. Op 25 oktober waren op het kerkplein de vruchten van die voorarbeid zichtbaar. Zieuwent stond in groten getale gereed om de Kekerdommers op te nemen.

De dorpen Zieuwent en Mariënvelde waren in de oorlogsjaren buitengewoon gastvrije toevluchtsoorden voor vluchtelingen, onderduikers en deutschfeindliche Terroristen (zo noemden de Duitsers onze verzetshelden). Vrijwel elk gezin verleende onderdak.

Zieuwent telde daardoor in het laatste oorlogsjaar het dubbele aantal inwoners. Ook de Kekerdommers –ze waren wel met vijfhonderd- voelden zich hier snel thuis en konden eindelijk weer op adem komen nu ze aan het acute oorlogsgeweld waren ontsnapt.

Nauwelijks twee weken later kregen de Kekerdommers een nieuwe opdoffer te verwerken. De Nazi-autoriteiten gaven opdracht dat ze Zieuwent moesten verlaten om plaats te maken voor Noord-Limburgse evacués. De verslagenheid onder de Kekerdommers was enorm, ze voelden zich juist zo goed thuis in deze katholieke gemeenschap met haar warme volksaard. Pastoor Pulles werd door de Nazi’s onder druk gezet om met zijn parochianen naar Groningen te vertrekken. De animo was echter gering en de herfstige weersomstandigheden voor zon onderneming belabberd. De tocht zou immers te voet en met boerenwagens moeten gebeuren en zou weken duren. Om de pressie op te voeren werd door de autoriteiten gedreigd met inhouding van voedselbonnen. Uiteindelijk zwichtte de Kekerdomse pastoor omdat hij zijn parochianen niet in gevaar wilde brengen en hij vertrok op 9 november 1944 met de helft van zijn dorpsgenoten naar Groningen. Zo’n 250 volgelingen sloten zich bij hem aan. Evenzoveel Kekerdommers lieten zich door hun Zieuwentse gastgezinnen overhalen om achter te blijven en te vertrouwen op de Achterhoekse gastvrijheid. Bonnen of geen bonnen, zo spraken de Zieuwentse boeren, wij zorgen ervoor dat er eten is voor jullie. Zo kwam het dat een flink deel van de Kekerdommers toch de volle evacuatietijd doorbracht in de Achterhoek.

De laatste oorlogswinter was ongemeen koud en de bevrijding liet veel langer op zich wachten dan gedacht. Er heerste schaarste aan levensmiddelen en gebruiksartikelen, hoewel de Zieuwentse boeren er wonderwel in slaagden iedereen aan het eten te houden, ook de onderduikers en evacués, niemand leed honger. Duizenden hongerigen uit de grote steden ondernamen voedseltochten naar de Achterhoek. Zij klopten evenmin tevergeefs aan in Zieuwent.

Vanaf februari 1945 werd de oorlogssituatie in de Achterhoek grimmiger. Het front schoof naderbij en de verliezende Duitsers raakten steeds gefrustreerder. Afzichtelijke vergeldingsacties waren het gevolg, zoals de executie van 46 verzetsmensen op 3 maart in Rademakersbroek bij Varsseveld. Argwaan en spanning stegen naar ondraaglijke hoogte toen in de laatste oorlogsfase Duitse gemotoriseerde eenheden inkwartiering afdwongen op vrijwel elke boerderij in Zieuwent. Bewoners, evacués en vooral onderduikers moesten nu helemaal op hun tellen passen.

De opluchting was onbeschrijfelijk toen Zieuwent tenslotte op zaterdag 31 maart 1945 werd bevrijd. Die dag rolden de geallieerde tanks het dorp binnen. Verrassend genoeg verliep dat vrijwel zonder slag of stoot, omdat de Duitsers als een dief in de nacht op de vlucht waren geslagen. Het hele dorp snelde in euforie naar het dorpsplein. Iedereen verkeerde in extase. Voor menig Zieuwentenaar was dit de belangrijkste dag in het leven.

Natuurlijk waren de Kekerdommers ook blij, maar hun blijdschap was gereserveerder. Hun gedachten waren bij thuis. Hoe zou het in Kekerdom zijn en hoe zou het afgelopen zijn met hun dorpsgenoten die ze al zo lang moesten missen? Berichten over overstroming, vernieling en mijnevelden in hun geboortedorp zorgden voor een flinke domper op de vreugde. Het zou nog vele weken duren eer ze konden terugkeren naar Kekerdom.

Wat had die evacuatie lang geduurd, meer dan een halfjaar! Veel langer dan de Kekerdommers bij hun vertrek op 20 oktober hadden kunnen denken. De meeste Kekerdommers waren voordien nog nooit van huis geweest en kampten met heimweegevoelens. De Achterhoekse gastvrijheid verzachtte dat uiteraard en men voelde zich warm genesteld bij de opvangfamilies. Er was veel om dankbaar voor te zijn. Maar de lokroep van het eigen dorp werd met de dag sterker. Er waren er die naar Lobith fietsten om naar hun geboortegrond aan de overkant te kijken. Een blik op de eigen kerktoren was balsem voor de ziel.

Eenmaal weer thuis in mei 1945 en verlost van de spanning voelden de Kekerdommers nog veel intenser hun dankbaarheid jegens de Achterhoekse gastgezinnen. Dat kwam ook tot uiting in de levenslange warme vriendschapsbanden. Het voelde zelfs als een familieband, zo diep. Men bleef elkaar jaarlijks opzoeken en kaarten sturen. Nog steeds is het voor de Kekerdommers een mirakel hoe deze Achterhoekse plattelandsgemeenschap in die inktzwarte tijd zo eensgezind vasthield aan haar gastvrijheid. Iedereen bleef veilig en niemand leed honger ondanks de Nazi-terreur.

Er is in deze Achterhoekse gemeenschap in 1944-45 een superieure prestatie van medemenselijkheid geleverd. Kekerdom zal dat nooit, n o o i t vergeten.

Namens de Kekerdomse gemeenschap,

Werkgroep KEKERDOM IN BANGE DAGEN

Jaarvergadering 2020

Afdrukken
PDF
OVZ houdt haar jaarvergadering 2020 op 7 augustus om 19:30 in de grote zaal van het Parochiehuis.
In verband met de coronacrisis is voor deze grotere locatie gekozen, zodat de 1,5 meter afstand in acht kan worden genomen.
Wij vragen u om u van te voren aan te melden via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. of d.m.v. een briefje in de brievenbus van 't Kevelder, Zieuwentseweg 46a, Zieuwent

Verslag vlasrokkendag 2020

Afdrukken
PDF

De Vlasrokkendag in ’t Kevelder op 11 januari trok veel belangstellenden en pers.
De Oudheidkundige Vereniging Zuwent had dit evenement georganiseerd in samenwerking met de Achterhoekse Vlasspinners. De lange weg van vlas tot linnen werd verteld middels de tentoonstelling en van deskundig commentaar voorzien door de vlasdames en een vlasheer. Wat je allemaal van linnen kunt maken lag of hing uitgestald.

DSCF2181_klein_a

De bedoeling van de dag was alle kennis op dit gebied te vergaren, te bundelen en te verspreiden en in die opzet zijn we goed geslaagd! We hebben waardevolle contacten kunnen leggen.

Een veel gehoorde opmerking was dat een dag als deze, met vlas en linnen in de hoofdrol,
voor herhaling vatbaar is. Wie weet waartoe zo’n dag kan leiden? De komende tijd gaan de Oudheidkundige Vereniging Zuwent en de Achterhoekse Vlasspinners eerst eens alles op een rijtje zetten. Zodat we vervolgens lijnen voor de toekomst uit kunnen zetten.

U hoort nog!

Cecile Hulshof

Foto's van de dag bekijken, klik hier, wilt u ook een aantal filmpjes van de dag zien, klik dan hier.
Voor een verslag op You Tube klik hier

Audiotour St. Werenfriduskerk

Afdrukken
PDF

Zaterdag 8 juli 2017 werd voor genodigden het startschot gegeven van de audiotour door de St. Werenfriduskerk in Zieuwent, de officiële opening vindt op een later tijdstip plaats.
Met de audiotour maak je een rondgang door de kerk, waarbij op 13 plekken uitleg wordt gegeven over het gebouw en de geschiedenis van de prachtige “kathedraal van de Achterhoek”. De Oudheidkundige Vereniging Zuwent (OVZ) was initiatiefnemer.
OVZ was al geruime tijd op zoek naar een goede oplossing en heeft daarbij meerdere mogelijkheden bekeken, of ze waren te kostbaar of om andere redenen niet uitvoerbaar. Wellicht kent u de audiotour vanuit musea, d.m.v. een geluidsapparaatje, dat wel of niet gratis ter beschikking wordt gesteld, krijgt u uitleg van de tentoonstelling. Deze systemen vergen echter een constante bezetting, o.a. voor de uitgifte en terugname van de apparaten, voor het beheer, controle etc. Bovendien is het een kostbaar systeem, zowel wat betreft de aanschaf als het onderhoud.

Nu bijna iedereen over een smartphone beschikt, konden we een andere weg bewandelen. De bezoeker kan op zijn eigen telefoon de website http://www.sintwerenfriduskerk.nl opzoeken en krijgt vervolgens de plattegrond met locatienummers van de kerk te zien. Door de locatienummers onderin het scherm aan te klikken, krijg hij/zij een tekst te horen die bij betreffende locatie hoort. De audiotour duurt ongeveer 45 minuten en is geheel gratis.

alt

Het tot stand komen van de audiotour was een volledige Zieuwentse aangelegenheid.
Bennie Venderbosch heeft de informatie samengesteld, René Spekschoor heeft de teksten bewerkt voor de tour, vervolgens zijn ze ingesproken door Johan Nobbenhuis en Ben Donderwinkel, André Papen heeft de teksten opgenomen en Willem Berendsen ontwierp en bouwde de website. Zonder de welwillende medewerking van de locatieraad was dit allemaal niet mogelijk geweest.

alt

De bezoekers krijgen al buiten de kerk informatie over de audiotour, ook wordt hen verzocht oordopjes te gebruiken. Voor het geval dat ze deze niet hebben, zijn ze voor € 1,- verkrijgbaar achter in de kerk.
We hopen dat de mensen met de audiotour nog meer gaan genieten van deze prachtige kerk en dat het initiatief een steentje bijdraagt aan het voortbestaan ervan.

Stambomen, waor buj van

Afdrukken
PDF

Waor bu’j van? (Zuwentse genealogie)

Wij publiceren deze stambomen met de vraag ons aanvullingen en wijzigingen te melden.

Zieuwent staat bekend om zijn vele familieverbanden en zijn bijnamen. Genealogie is de laatste jaren een populaire hobby geworden. Veel mensen speuren in allerlei archieven naar de wortels van hun familie. Er zijn daardoor veel stambomen op internet beschikbaar gekomen.

Als van uw familie met wortels in Zieuwent een stamboom is gemaakt, willen we deze ook graag op onze website plaatsen. Op deze manier kan er weer een stukje geschiedenis van Zieuwent toegankelijk worden gemaakt. Als u ons een stamboom ter beschikking wilt stellen, graag even bericht via het contactformulier.

In ons archief en bibliotheek zijn vele boeken met doop- trouw- en overlijdensregisters en boeken met stambomen en genealogieën aanwezig. Die zijn voor ieder ter inzage tijdens openingsuren van ons archief of op afspraak. Inmiddels is een groot deel van de registers gedigitaliseerd door ons lid Huub Doppen, waardoor het vinden van de juiste akte veel simpeler en sneller is geworden.

De stambomen zijn niet door ons samengesteld maar met toestemming van de makers gepubliceerd. De makers zijn veelal leden maar ook niet-leden stelden hun stamboom ter beschikking.

Johan Klein Nijenhuis uit Neede heeft in het verleden ook van enkele Zieuwentse families een parenteel gemaakt die we hieronder publiceren. Genealogie was vele jaren een hobby of beter gezegd passie van Johan. Hij heeft in de loop der jaren een grote collectie genealogische gegevens verzameld. Deze vulde hij steeds aan met recent gepubliceerde familiegegevens uit openbare registers. Hij concentreerde zich voornamelijk op Achterhoekse families.

Lees meer...