Zuwentse praot A

Afdrukken
PDF

Zuwentse waorde en oetdrukkingen

Zo maor wat olde waorde en uutdrukkings oet Lechenvaore, Harvele, Levele, Vraogender, Zuwent en Mariënvelde. Ze komt oet ´t waordenbook ´N KLEDDEKEN ACHTERHOOKS van Henk Hulshof oet Lechenvaore. 't Book is oet'egevene in 1992 en jammer genog neet meer te krieg'n. Wi'j zult ow regelmaotig op disse plaatse wat van dee olde waorde laot'n preuv'n.

(Henk Hulshof is bij de oudere generaties bekend als leraar engels en natuurkunde op de MULO in Lichtenvoorde en bij de nog ouderen, vanwege zijn verzetsactiviteiten tijdens de oorlog.)

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Zuwents Betekenis
ACHTERBOKSE brede riem van een paardentuig om de achterhand van een paard
ACHTERAN achteraan
ACHTERBAKS stiekem
ACHTEREERS achterwaarts
ACHTERHEER (ZITTEN) ergens achteraan moeten
ACHTERHEN ergens achteraan moeten
ACHTERHUUS/ACHTERHOES bedrijfsgedeelte boerderij
ACHTERMEKARE achter elkaar
ACHTERNOA achteraf, naderhand, achterna
ACHTERSTEVEURN achterstevoren
ACHTERVEERDEL 1/4 deel deel van een geslacht rund (van het achterste deel)
ACHTERVEUR (GEVEN) iemand op zijn achterste slaan
ADEG aardig
ADEGHEID "Ne kale adegheid" - een waardeloze handeling / klein presentje
ADEGHEID aardigheid
ADELEK besmettelijk / van adel
AEK azijn
AEKSTEREN (uutspr: aekstan) bekvechten / kêkelen
AEPE kruipende boterbloem / aepe van jongens (deugnieten)
AEVENOLDERS mensen van gelijke leeftijd
AEVENVÖLLE onverschillig, ongeïnteresseerd
AEVERDESSE hagedis
AF-ÄÖZEN / AF-ÊUZEN hard werken, zwoegen
AFBESTEN van een bast ontdoen
AFDEKKELEN een pak slaag geven
AFDOKTEREN langdurig onder doktersbehandeling staan
AFDOON voorbij streven / afladen of lossen van hooi of graan / afhandelen
AFDREUGEN afdrogen / iemand terecht wijzen / iemand vernederen
AF-ELAEFD afgeleefd, heel oud
AF-ESMAKT krenterig / bot
AFFERSTOND buitengewoon
AFGADDEN afkluiven, afknabbelen / garven graan lossen
AFGANK ontlasting / afgang
AFGAON het gaat hem goed af / afgoan as ne gaeter (gieter) / een flater slaan
AFGESMAKT onfatsoenlijk, onbeschoft, lomp, onheus
AFGREWWELEN iemand afsnauwen
AFJACH standje, berisping krijgen
AFKAEKELEN iemand de mantel uitvegen
AFKAOR'N zand/grond met paard en kar afvoeren
AF'KEREN schoonvegen (met een bezem)
AFKIEKEN afkijken / het al bekeken hebben
AFKIENEN uitlopers van aadappels verwijderen
AFKLEPPEN alles aflopen
AFNIEFELEN iemand iets op een slinkse wijze afhandig maken
AFKNOEVEN afkluiven
AFKOREN (zand, grond) met paard en kar afvoeren
AFLÖCHTEN verjagen (iemand van den brink aflöchten)
AFLOEREN rondloeren / bespioneren
AFMOSSELEN tijd verdoen met kleine karweitjes
AFNEMMEN fotogeniek zijn
AFPLANKEN met planken aparte ruimte maken
AFPLAOGEN (ZICH) zich inspannen
AFPRAOTEN afspreken / overeenkomen
AFPULSKENV boter karnen
AFRABBELEN / AFREBBELEN (te) veel praten / snel praten
AFSCHIENEN warmte afstralen
AFSCHUMEN afschuimen / letterlijk: met schuimspaan / rondneuzen
AFSJOKSEN rondslenteren
AFSMEREN afranselen / pak slaag geven
AFSMIETEN hooi/graan van de balken naar beneden gooien / van je afzetten
AFSÖKKELEN aftobben
AFSTEKKEN hooi/graan van de wagen lossen / kanten van een gazon afsteken
AFZAT afzet (economisch)
AFZWOKKEN veel dansen
ALDERBASTEND heel erg / veel / allemachtig
ALE gier
ALENKAORE gierkar
ALENKELDER gierkelder
ALENPOMPE gierpomp
ALENSCHEPPER gierschep
ALENTONNE gierton
AL'LENS hetzelfde / zelfde mening
ALLER'HILLIGEN allerheiligen
AMMAOL allemaal / een keer
AN ('T TER AN HEMM) doodmoe zijn
ANBELANGEN betreffen (Wat ons anbelangt)
ANBESTAEDEN anbesteden
ANBETREFFEN betreffen / wat dat anbetreft
ANDERWEGGELERS elders / op andere plaatsen
ANDIKKE verzadigd / bot - een mes of zaag is andikke
AN-ESCHOTTEN dronken zijn / aangeschoten wild
ANGANK steeds na kerktijd op een bepaald adres koffiedrinken
ANGAON binnengaan / ergens langs gaan/ te keer gaan / vast vooruit gaan / doorlopen / wat mankeert hem toch
ANHALEN bijeenbrengen / verzamelen
ANHESTEN ophitsen
ANHOL'N iets niet verkopen / tot stoppen dwingen / relatie aanhouden
AN'KEREN uitvegen / aanvegen
ANKOMMEN dik worden / aankomen / op bezoek komen
ANKRIEGEN benauwd krijgen / niet meer kunnen
ANLANGEN aanreiken
ANLIEKEN effen maken
ANMAKEN voortmaken / opschieten / kachel aanmaken / mee opgezadeld zitten
ANNEMMEN aannemen / plechtige HCommunie / hernieuwing doopbeloften
ANPIETSEN opdrijven (koeien)
ANPRIEZEN aanbevelen
ANRAODEN aanraden / adviseren
ANSCHETEN iemand benaderen voor informatie
ANSCHOEVEN naar voren duwen/drukken/aanduwen van een auto/aan tafel plaatsnemen
ANSCHRIEVEN aanschrijven / op rekening schrijven
ANSLÖPPEN bijeenbrengen / verzamelen
ANSPITSEN aanscherpen / iets puntig maken
ANSPREKKEN op ziekenbezoek gaan/op kraambezoek gaan=kraom schudden / gewoon aanspreken
ANSTRIEKEN aansteken (lucifer)
ANTREKKEN aandoen / aankleden / op reageren
ANVRI-JEN vroeg met verkering beginnen
ANWINNEN dik worden / aankomen
ANWODDEN / ANWORDEN gewoonte
ANZEGGEN iemand overlijden mondeling komen bekendmaken (taak naobers)
ANZITTEN iets betasten / aan tafel aanzitten
AOLBAEZE aalbes
AOM adem (Hee hef haoste geen oam meer)
AOS pittig meisje / meisje met streken / speelkaart
AOSEM adem
AOT oot (wilde klaver)
ÄÖVEREG overigens
ÄÖVEREN overhouden / te veel
AOVERLOEDEN doodsklok luiden voor een overledene
AOVER'NEREN overleggen
ÄÖZEN zwoegen
APE'RI-JE malligheid, gekheid
APRILBLAOME narcis
AREG eigenaardig / vreemd / ook gewoon aardig
ARFENISBESCHRIEVING testament
ARFTE erwt
ARFTENSOEP erwtensoep
ARMENBANKE gratis bank in de kerk vrij van bankenpacht
ARMENBUUL collectezak voor collecte tbv minderbedeelden
AR'MEUDEG armoedig / verwaarloosd
ARMOOD armoede / ook verdriet (bij een begrafenis bijv) / 't schot 'm op 'n armood, hij begon te huilen
ASKE as (na verbranding)
ASSE as (van voertuig)
AS-TE-MIETER heel erg / veel / heel snel
AS-TER-TOO heel erg / veel
ASTRANT vrijpostig / brutaal
AVE'ZEREN aan de beterende hand zijn